ممكن است در آخرت و قيامت باشد . در اين مورد آيات زيادى در قرآن شريف وجود دارد كه از جمله آنها اين است : ( من ذا الّذى يقرض الله قرضاً حسناً فيضاعفه له اضعافاً كثيرة و الله يقبض و يبصط و اليه ترجعون ) ( 1 ) كيست كه به خدا قرض الحسنه دهد تا خدا چندين برابر بر مال او بيفزايد ، خداوند است كه به افراد مال مىدهد و دوباره از آنها پس مىگيرد و به سوى او بازگشت انسانهاست . در ذيل اين آيه مرحوم طبرسى حديثى را از حضرت امام صادق ( عليه السلام ) نقل كرده كه فرمود : وقتى آيه شريفه ( من جاء بالحسنة فله خير منها ) ( 2 ) - كسى كه كار خير انجام دهد خداوند بهتر از آن را به او مىدهد - نازل شد ، رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) عرض كرد خدايا بر اين پاداش بيفزاى ، خدا نازل فرمود : ( من جاء بالحسنة فله عشر امثالها ) ( 3 ) هر كس كار نيك انجام دهد براى اوست ده برابر آن . باز هم رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) عرض نمود : خدايا بر اين هم بيفزاى ، پس همين آيه ( فيضاعفه له اضعافاً كثيرة ) را نازل فرمود . ( 4 ) « و من شكره جزاه » و هر كس خدا را شكر كند خدا به او جزاى خير مىدهد ، البتّه بايد بدانيم كه شكر خدا فقط به يك شكر زبانى نيست ، بلكه هر نعمتى شكر مخصوصى دارد ; مثلاً شكر سلامتى اعضاء و جوارح انسان به اين است كه آنها را در راهى كه خدا دستور داده به كار برد ، و شكر ثروتمندى در اين است كه اموال خود را در راه خدا و بر طبق دستور خدا مصرف كند و . . .

--> 1 - سوره بقره ، آيه 245 2 - سوره قصص ، آيه 84 3 - سوره انعام ، آيه 160 4 - مجمع البيان ، ج 1 ، ص 349 ; و منهاج البراعة ، ج 6 ، ص 278